Okurlarımız için öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?
Biz Solee’nin kurucuları Eylül Civelek ve Sonay Eda Er. İYTE Kimya Mühendisliği öğrencisiyken başlayan girişimcilik yolculuğumuzu bugün Auralys Kozmetik çatısı altında, Solee markasıyla sürdürüyoruz. Lise arkadaşıyız ve uzun yıllara dayanan arkadaşlığımızı güzel bir iş ortaklığıyla taçlandırdığımızı söyleyebiliriz.
Değerli hocamız Hürriyet Polat ile birlikte ürünümüzü geliştirmeye başladık ve henüz birinci sınıftayken ilk patent başvurumuzu yaptık. Ardından TÜBİTAK BiGG desteğiyle şirketimizi kurduk ve bilimsel altyapıya dayanan yenilikçi kozmetik ürünler geliştirmeye başladık. İlk ürünümüz doğal polimer içeren, alkolsüz ve katı formda geliştirdiğimiz Solee katı parfüm oldu.
Bugün Solee Cosmetic’i ortaya çıkaran yolculuğa baktığınızda, sizi girişimciliğe hazırlayan dönüm noktaları nelerdi?
Biz İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü öğrencileriyiz. Okulumuzu bilenler, eğitim temposunun ne kadar yoğun olduğunu da bilir. Kampüsümüzün şehir merkezine uzak olması nedeniyle hem akademik olarak ayakta kalmak hem de zihinsel olarak iyi hissetmek için kendinize bir alan açmanız gerekiyor. Biz de tam böyle bir dönemde girişimciliğe olan merakımıza sarıldık.
Her şey Sonay’ın kuzeninin bir önerisiyle başladı. Fikirler, araştırmalar ve denemeler derken süreç çorap söküğü gibi devam etti. Üniversitede aldığımız mühendislik eğitimi de önemli dönüm noktalarından biri oldu. İYTE’de problem çözmeyi, araştırmayı ve bir fikri teknik olarak doğrulamayı öğrendik. Asıl kırılma noktası ise geliştirdiğimiz fikrin yalnızca akademik bir çalışma olarak kalmasını istemediğimizi fark etmemizdi.
TÜBİTAK BiGG programına başvurmamız ve projemizin desteklenmesi, bu fikrin gerçek bir girişime dönüşmesindeki en önemli adımlardan biri oldu. Laboratuvar çalışmalarından ürün geliştirmeye, testlerden üretime, marka oluşturmadan satışa kadar pek çok sürecin içinde yer aldık. Bizi girişimciliğe hazırlayan asıl şey, karşımıza çıkan her yeni problemde çözüm üretmek ve vazgeçmeden devam etmeyi öğrenmek oldu.
İki kurucu olarak aynı vizyonu paylaşırken zaman zaman farklı bakış açıları da ortaya çıkıyordur. Düştüğünüz fikir ayrılıklarını nasıl çözüyorsunuz ve bu ortaklık markayı nasıl besliyor?
Uzun yıllardır birbirimizi tanıdığımız için birbirimizin güçlü ve zayıf yönlerini iyi biliyoruz. Aynı hedefe inanıyor fakat o hedefe nasıl ulaşacağımız konusunda zaman zaman farklı düşünebiliyoruz. Bu farklılıkların markaya fayda sağladığını düşünüyoruz.
Birimiz bir konuya daha teknik yaklaşırken diğerimiz konuyu kullanıcı, marka ya da ticari açıdan değerlendirebiliyor. İkimiz de sonuç odaklı insanlarız. Fikir ayrılığı yaşadığımızda konuyu kişisel hale getirmeden hangi seçeneğin şirket ve marka için daha doğru olduğuna bakıyoruz. Gerektiğinde verilerden, kullanıcı geri bildirimlerinden ya da danışmanlarımızın görüşlerinden yararlanıyoruz.
Biz lise 9. sınıfta tanıştık ve o günden beri neredeyse hiç ayrılmadık. Birlikte üretmekten ve vakit geçirmekten keyif alıyoruz. Ortaklığımızı güçlü kılan şeylerden biri de birbirimizin fikirlerini rahatlıkla sorgulayabilmemiz, farklı bakış açıları sunabilmemiz ve aynı zamanda birbirimize güvenmemiz. Solee’nin bugünkü kimliği de bu iki farklı bakış açısının, uzun yıllara dayanan dostluğun ve ortak hedeflerimizin birleşiminden oluşuyor.
Katı parfüm gibi tüketicinin alışık olmadığı bir ürünü geliştirmek, mevcut talebe cevap vermekten çok yeni bir alışkanlık oluşturmayı gerektiriyor. Sizi zorlayan durum ürünün kendisi mi, yoksa tüketicinin değişime direnci mi?
Aslında katı parfüm tamamen yeni bir ürün değil; tam tersine parfümün en eski kullanım formlarından biri. Antik Mısır’da kokulu yağlar ve balm benzeri katı karışımların kullanıldığını, Osmanlı döneminde de benzer kokulandırma geleneklerinin bulunduğunu biliyoruz. Sprey ve sıvı parfümlerin yaygınlaşmasıyla katı form zamanla tüketicinin günlük alışkanlıklarından büyük ölçüde çıkmış.
Bu nedenle yaptığımız şey sıfırdan yeni bir alışkanlık yaratmaktan çok, unutulmuş bir kullanım biçimini günümüz teknolojisi ve kullanıcı beklentileriyle yeniden yorumlamak. Bizi zorlayan taraf, tüketicinin zihnindeki “parfüm = sprey” algısını kırmak oluyor. İnsanlar ürünü deneyimlediğinde taşınabilirliğini, pratikliğini ve kolayca tazelenebilmesini hızlı şekilde benimsiyor. Solee ile geçmişte var olan bir formu; kontrollü salım, alkolsüz yapı ve ciltle uyum gibi günümüz ihtiyaçlarıyla birleştirerek yeniden günlük hayata kazandırmaya çalışıyoruz.
Solee Cosmetic’i rakiplerinden ayıran en temel fark ürünlerin kendisi mi, markanın arkasındaki felsefe mi?
Bence Solee Cosmetic’i rakiplerinden ayıran şey, ürünün kendisiyle markanın arkasındaki felsefenin birlikte ilerlemesi. Yalnızca farklı bir form geliştirmiş olmak bizim için yeterli değil; bu formun neden var olduğunu ve kullanıcıya ne kattığını da önemsiyoruz.
Katı parfümü yalnızca taşınabilir bir alternatif olarak görmüyoruz. Alkolsüz yapısı, doğal polimer içeren formülü ve kontrollü koku salımı sağlayan teknik altyapısıyla bilimsel ve işlevsel bir ürün geliştirmeye çalıştık. Marka tarafında ise günlük hayatı kolaylaştıran, estetiği ve kullanıcı deneyimini önemseyen bir yaklaşımımız var. Parfümü yalnızca güzel kokmak için kullanılan bir ürün olarak değil, kişinin gün içinde yanında taşıdığı küçük bir ritüel gibi görüyoruz. Asıl farkımızın, bilimsel ürün geliştirme yaklaşımıyla güçlü bir marka hikayesini buluşturmak olduğuna inanıyoruz.
Katı parfümle başlayan bu yenilikçi çizgi devam edecek mi; yakın gelecekte Solee Cosmetic’ten ezber bozan yeni ürünler görecek miyiz?
Kesinlikle devam edecek. Akademisyen hocalarımızın öncülüğünde farklı ve yenilikçi fikirler geliştiriyoruz. Akademisyenler ve öğrencilerden oluşan ekibimizin en büyük güçlerinden biri, fark yaratabilecek ürünleri denemekten, araştırmaktan ve hayal kurmaktan geri durmaması.
Solee’yi yalnızca katı parfüm üreten bir marka olarak değil, bilimsel altyapıyla geliştirilen yenilikçi kozmetik ürünlerinin yer aldığı bir marka olarak konumlandırıyoruz. Katı parfüm, bu yolculuğun ilk ürünü ve nasıl bir marka olmak istediğimizi gösteren başlangıç noktamız oldu.
Şu anda farklı ürün grupları üzerinde Ar-Ge çalışmalarımız devam ediyor. Klasik kozmetik ürünlerini daha işlevsel, pratik ve kullanıcı deneyimi güçlü formlara nasıl dönüştürebileceğimiz üzerine çalışıyoruz. Yakın gelecekte yeni kokuların yanı sıra farklı form ve teknolojilere sahip kişisel bakım ürünlerini de Solee çatısı altında görmek mümkün olacak. Amacımız piyasada var olanı tekrar etmek değil; güçlü bir Ar-Ge yaklaşımıyla işlevsel, anlaşılır ve kullanıcıya değer sağlayan ürünler geliştirmek.
Başarılı girişimlerin çoğu, iyi bir fikirden önce doğru bir problem tespitiyle başlıyor. Solee Cosmetic hangi ihtiyacı ya da eksikliği fark ederek ortaya çıktı?
Parfüm sektörü çok büyük ve köklü olmasına rağmen ürün formatlarının uzun yıllardır fazla değişmediğini fark ettik. Özellikle sıvı parfümlerin taşınması ve gün içinde tekrar uygulanması, alkol içermeleri ve kokularının hızlı şekilde uçması gibi kullanıcı açısından bazı dezavantajları vardı.
Biz de öğrenciyken kolayca taşıyabileceğimiz ve pratik şekilde uygulayabileceğimiz; yaz aylarında cildimizi tahriş etmeyecek, kış aylarında ise cildimizi beslemeye yardımcı olacak bir ürüne ihtiyaç duyduğumuzu fark ettik. Bunun yalnızca bizim değil; seyahat eden, çalışan, yoğun tempoda yaşayan ve parfümünü rahatça yanında taşımak isteyen birçok kişinin de ihtiyacı olduğunu gördük.
Buradan yola çıkarak katı formda, alkolsüz ve kontrollü koku salımı sağlayan bir ürün geliştirdik. Formülümüzde doğal bir polimer olan kitosanı kullanarak hem ürünün teknik altyapısını güçlendirdik hem de klasik katı parfümlerden ayrışan bilimsel bir yapı oluşturduk. Solee, günlük hayatta alışık olduğumuz bir ürünü bugünün yaşam tarzına ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre yeniden düşünme fikrinden doğdu.
Temiz içerik ve sürdürülebilirlik ekseninde değişen kozmetik sektöründe Solee Cosmetic nasıl bir rol üstleniyor?
Biz temiz içeriği ve sürdürülebilirliği yalnızca bir trend olarak değil, ürün geliştirmenin temel kriterlerinden biri olarak görüyoruz. Formülasyonlarımızı oluştururken gereksiz içerik kullanımını azaltmaya, sade ama işlevsel formüller geliştirmeye ve her hammaddenin ürüne gerçekten katkı sağlamasına dikkat ediyoruz.
Ürün geliştirme süreçlerimizde doğal kökenli hammaddeleri ve bilimsel olarak işlevselliği desteklenen bileşenleri tercih ediyoruz. Bizim için “temiz içerik” yalnızca doğal olanı kullanmak değil; güvenli, işlevsel, ihtiyaca yönelik ve mümkün olduğunca sade bir formülasyon oluşturmak anlamına geliyor. Sürdürülebilirlik tarafında ise ürünün içeriğinden ambalajına ve üretim yaklaşımına kadar her aşamada daha az kaynakla daha fazla fayda sağlayabilecek çözümler geliştirmeyi amaçlıyoruz.
Solee’nin bu dönüşümdeki rolünü, bilimi, kullanıcı ihtiyacını ve sürdürülebilirliği aynı noktada buluşturan yeni nesil kozmetik ürünleri geliştirmek olarak görüyoruz.
Türkiye’de teknoloji ve Ar-Ge odaklı üretim yapan kadın girişimciler hala sınırlı sayıda. Siz bu yolculukta, girişimci kimliğiniz kadar kadın olmanızdan kaynaklanan farklı deneyimler yaşadığınızı düşünüyor musunuz?
Kadın olmamızın yanı sıra yaşımızın genç olması ve iş hayatına erken adım atmamız nedeniyle zaman zaman zorlayıcı deneyimler yaşadık. Özellikle yolculuğun başında yanlış yönlendirildiğimiz, güvenimizin suiistimal edildiği ya da mağdur olduğumuz durumlar oldu. Bunlar bize doğru insanlarla çalışmanın ve içinde bulunduğumuz süreçleri iyi öğrenmenin önemini gösterdi.
Türkiye’de çoğu sektörde ilişkilerin, çevrenin ve uzun yıllar içinde oluşmuş bağlantıların önemli bir rol oynadığını deneyimledik. Biz ise memur ve orta gelirli ailelerin çocukları olarak böyle bir çevreye ya da hazır bir avantaja sahip değildik. Hemen her adımda araştırarak, deneyerek, hata yaparak ve bu hatalardan ders çıkararak ilerledik.
Yaşadığımız zorlukların bizi daha temkinli, sorgulayıcı ve dayanıklı hale getirdiğini düşünüyoruz. Artık kararlarımızı verirken daha dikkatli davranıyor, insanları ve süreçleri daha iyi analiz ediyoruz. Kadın ve genç girişimciler olarak bizden sonra gelen insanların aynı hataları yapmak zorunda kalmadan daha bilinçli ve güçlü şekilde ilerlemesine katkı sağlamak da bizim için çok kıymetli.
Bugün yeniden en başa dönebilseydiniz, girişimci olarak kendinize hangi tavsiyeyi verirdiniz? Bu deneyimden hareketle, kendi fikrine güvenen ancak ilk adımı atmakta tereddüt eden girişimcilere ne söylemek istersiniz?
Açıkçası bu yola çıkarken biraz “bir şeyler yapalım, zaten yaparız” diyerek, tabiri caizse, cahil cesaretiyle yola çıktık. Çok hevesliydik ve bugün dönüp baktığımızda iyi ki de öyle olmuş diyoruz. Başlangıçta yolun ne kadar zorlayıcı olabileceğini, ne kadar sorumluluk ve belirsizlik barındırdığını tüm detaylarıyla bilseydik belki hevesimiz kırılabilirdi.
Şu anda hala çok heyecanlı ve mutluyuz ancak girişimciliğin zorluklarını daha objektif görebiliyoruz. En başa dönsek kendimize büyük bir tavsiye vermezdik; hatta başa dönmek de istemezdik. Çünkü yaptığımız hatalar, yaşadığımız zorluklar ve öğrendiğimiz her şey bugünkü bakış açımızı oluşturdu.
İlk adımı atmakta tereddüt eden girişimcilere ise birbirimize sık sık söylediğimiz bir sözü söylemek isteriz: “Kervan yolda düzülür.” Her şeyi en baştan kusursuz şekilde planlamak ya da bütün cevaplara sahip olmak mümkün değil. Bazen en önemli şey ilk adımı atmak. Yola çıktıktan sonra eksiklerinizi, güçlü yönlerinizi ve hangi yöne gitmeniz gerektiğini çok daha net görüyorsunuz. O yüzden fikrinize inanıyorsanız, önce bir başlayın.

